اظهارنامه‌ها

راهنمای کامل و نمونه اظهارنامه استرداد لاشه چک و سفته امانی و تضمینی

آموزش ارسال اخطار استرداد سفته ضمانت کار و چک تخلیه، اثبات پایان تعهد، پیشگیری از خیانت در امانت طبق ماده ۶۷۴ قانون مجازات با نمونه اظهارنامه در لایحه یار.

✍️ شورای علمی و هیئت تحریریه حقوقی لایحه‌یارمدت مطالعه: ۷ دقیقه📅 انتشار: ۱۴۰۵/۰۶/۰۵

راهنمای کامل و نمونه اظهارنامه استرداد لاشه چک و سفته امانی و تضمینی

خلاصه راهنما

در روابط کاری میان کارگر و کارفرما، قراردادهای مشارکت، پیمانکاری و همچنین اجاره مسکن، دریافت چک یا سفته تحت عنوان «تضمین حسن انجام کار» یا «تضمین تخلیه و تحویل مبیع» امری بسیار رایج است. فلسفه صدور این اسناد صرفاً ضمانت است نه بدهکاری واقعی. اما پس از اتمام قرارداد و تسویه‌حساب کامل، برخی از کارفرمایان یا طرف‌های قرارداد از پس دادن اصل سند (لاشه چک یا سفته) خودداری کرده و حتی تهدید به اجرا گذاشتن آن می‌کنند!

در چنین موقعیتی، نخستین و سرنوشت‌سازترین اقدام، ارسال فوری اظهارنامه رسمی استرداد لاشه چک یا سفته است. در این مقاله از وبلاگ لایحه یار، چرایی ضرورت این اخطار، شرایط جلوگیری از وصول سوءاستفاده‌گرایانه و نمونه متن کامل اظهارنامه را بررسی می‌کنیم.

۱. چرا ارسال اظهارنامه استرداد لاشه سند حیاتی است؟

اثبات رکن خیانت در امانت (ماده ۶۷۴ قانون مجازات): یکی از ارکان جرم خیانت در امانت، «مطالبه مال توسط مالک و امتناع امین از استرداد» است. تا زمانی که شما رسماً سند را مطالبه نکرده باشید، طرف مقابل می‌تواند ادعا کند: «سند نزد من فراموش شده بود و کسی از من نخواسته بود!» با ابلاغ اظهارنامه، هرگونه اقدام بعدی طرف مقابل مصداق قطعی جرم خیانت در امانت خواهد بود.
سلب حسن نیت از دارنده سند: با ثبت رسمی اظهارنامه، اگر دارنده سفته یا چک را به شخص ثالثی منتقل کند یا آن را برگشت بزند، دادگاه متوجه سوء نیت وی شده و قرار توقیف عملیات اجرایی صادر خواهد کرد.
پیش‌نیاز دادخواست حقوقی استرداد لاشه سند: در صورت عدم تحویل سند ظرف مهلت اظهارنامه، می‌توانید فوراً دادخواست «استرداد اصل لاشه چک/سفته به انضمام صدور دستور موقت منع نقل و انتقال» ثبت فرمایید.

۲. مستندات قانونی در متن اظهارنامه استرداد سند

ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی: جرم‌انگاری تصاحب، استعمال، تلف یا مفقود کردن اسناد امانی (چک و سفته) با ضمانت اجرای حبس.
ماده ۶۷۳ قانون مجازات اسلامی: سوءاستفاده از سفید مهر یا سفید امضا.
ماده ۱۹۸ قانون آیین دادرسی مدنی: اثبات برائت ذمه متعهد و لزوم اعاده اسناد تضمینی پس از ایفای کامل تعهد.

۳. نمونه متن رسمی اظهارنامه استرداد لاشه سفته ضمانت کار (از کارمند به کارفرما)

مشخصات اظهارکننده (کارمند / متعهد): [نام و مشخصات / کد ملی / نشانی ثنا و شماره تماس]
مشخصات مخاطب (کارفرما / امین): [نام مدیرعامل یا شرکت / شناسه ملی / نشانی محل کار]

موضوع اظهارنامه:
اخطار قانونی مبنی بر استرداد فوری اصل لاشه [تعداد] فقره سفته / چک تضمینی به شماره‌های [...] عهده بانک [...] با توجه به اتمام قرارداد کار و تسویه‌حساب کامل، مستنداً به ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی و ماده ۱۵۶ قانون آیین دادرسی مدنی.

خلاصه اظهارات:

مخاطب محترم، مدیریت محترم شرکت [...] / جناب آقای [...]
با سلام و احترام؛

به موجب این اظهارنامه رسمی که از مجرای دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ابلاغ می‌گردد، مراتب ذیل را رسماً به استحضار می‌رسانم:

۱. به دلالت قرارداد کار شماره [...] مورخ [...]، اینجانب به عنوان [عنوان شغلی] در مجموعه تحت مدیریت شما مشغول به خدمت بوده‌ام. به هنگام انعقاد قرارداد، اینجانب صرفاً بابت «ضمانت حسن انجام کار»، تعداد [مثلاً ۲ فقره] سفته به شماره‌های [...] هر یک به مبلغ [...] ریال (جمعاً به مبلغ [...] ریال) به صورت امانت به شما تسلیم نمودم که مشخصات دقیق آن در بند [...] قرارداد کار قید گردیده است.

۲. مدت قرارداد همکاری اینجانب در تاریخ [...] به پایان رسیده و اینجانب وظایف شغلی خود را به نحو احسن و بدون کمترین قصور به پایان رسانده و پروژه تحویل گردیده و برگه تسویه‌حساب نهایی نیز به امضای طرفین رسیده است.

۳. با زوال علت امانت و ایفای کامل تعهدات شغلی، ید شما بر اسناد موصوف از حالت امانی خارج شده و استمرار نگهداری آن فاقد هرگونه وجاهت قانونی و شرعی است. متأسفانه علی‌رغم مراجعات مکرر، از استرداد لاشه اسناد تجاری امانی خودداری ورزیده‌اید.

۴. بدین‌وسیله به شما اخطار قانونی داده می‌شود تا ظرف مهلت حداکثر [مثلاً ۴۸ ساعت یا ۵ روز کاری] از تاریخ ابلاغ این اظهارنامه، نسبت به تحویل و عودت عین لاشه اسناد تضمینی مذکور به اینجانب در آدرس [...] اقدام فرمایید.

بدیهی است در صورت انقضای مهلت یادشده و امتناع از استرداد، یا هرگونه سوءاستفاده، درج تاریخ، اقدام حقوقی، واخواست یا واگذاری اسناد به اشخاص ثالث، اینجانب مستنداً به ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی اقدام به طرح شکایت کیفری خیانت در امانت در دادسرای عمومی و انقلاب نموده و دادخواست حقوقی ابطال و استرداد لاشه اسناد را ثبت خواهم نمود.

با احترام  
[نام و امضای اظهارکننده]

۴. نمونه اظهارنامه استرداد چک تخلیه (از مستاجر به موجر)

موضوع: اخطار قانونی استرداد لاشه چک تخلیه به شماره [...] مورخ [...]
خلاصه اظهارات:
مخاطب محترم؛ اینجانب در تاریخ [...] عین مستاجره واقع در پلاک ثبتی [...] را تماماً تخلیه نموده و کلید آن به موجب صورت‌جلسه تحویل شما گردیده است. با توجه به تخلیه ملک، چک شماره [...] عهده بانک [...] که صرفاً بابت تضمین تخلیه نزد شما امانت بوده است باید فوراً مسترد گردد. بدین‌وسیله اخطار می‌گردد ظرف ۳ روز لاشه چک را مسترد فرمایید؛ در غیر این صورت عواقب کیفری خیانت در امانت متوجه شما خواهد بود.

۵. اقدامات فوری در صورت تهدید دارنده به برگشت زدن چک امانی

اگر دارنده چک یا سفته امانی را برگشت زد، فوراً اقدامات زیر را انجام دهید:

ثبت دستور موقت: با مراجعه به دادگاه عمومی حقوقی، دادخواست «استرداد لاشه چک و صدور دستور موقت مبنی بر منع پرداخت وجه چک توسط بانک» ثبت کنید تا بانک پولی از حساب شما کسر نکند.
شکایت کیفری: در دادسرای عمومی و انقلاب، شکواییه «خیانت در امانت» به انضمام قرارداد کار یا اجاره و برگه اظهارنامه ثبت فرمایید.

۶. سوالات متداول

۱. آیا اگر روی سفته کلمه «بابت ضمانت» نوشته نشده باشد هم می‌توان استرداد خواست؟
پاسخ: بله؛ در صورتی که در قرارداد اصلی کار یا اجاره، شماره سریال سفته قید شده باشد، همان قرارداد امانی بودن سفته را اثبات می‌کند.

۲. اگر کارفرما ادعا کند به شرکت خسارت زده‌اید چه می‌شود؟
پاسخ: کارفرما حق ندارد رأساً سفته را نقد کند؛ او باید ابتدا در دادگاه یا اداره کار خسارت خود را اثبات نماید و پس از اخذ حکم قطعی اقدام کند.

آیا چک یا سفته شما نزد کارفرما یا موجر گروگان مانده است؟

تاخیر در مطالبه سفته ضمانت ممکن است عواقب مالی سنگینی داشته باشد. متخصصان حقوقی «لایحه یار» در کمترین زمان، اظهارنامه رسمی و شکواییه خیانت در امانت را با بالاترین دقت حقوقی برای شما تدوین می‌کنند. برای دریافت مشاوره و تنظیم متن به لایحه یار مراجعه فرمایید.

این مقاله برای آموزش و آماده‌سازی پیش‌نویس منتشر شده است. تشخیص نهایی عنوان اقدام، استناد قانونی و راهبرد پرونده باید با بررسی اسناد و نظر وکیل انجام شود.